بیان مساله تحقیق

Statement   of  research  problem

بیان خوب مسئله = نیمی از پاسخ (استفان ایزاک)

  در شناسایی مساله تحقیق پژوهشگر زمینه ای را تصور می کند که در آن مساله مورد نظر رخ داده است .

ویژگی های مسئله پژوهش : 1)مورد پرسش قراردادن ارتباط بین دو یا چند متغیر 2)بیان بصورت پرسشی و بدون ابهام و کاملا روشن 3)قابل آزمایش به روش های تجربی 4)مسائل و موضوعات آن اخلاقی نباشد 5)دامنه آن محدود باشد .


اشتباهات رایج در هنگام صورتبندی و بیان مسئله به زعم ایزاک :

1) جمع آوری داده ها بدون تعریف مشکل و به امید کسب نتایج معنادار 2)استفاده از داده ها و اطلاعات فراوان که قبلا بدون برنامه جمع آوری شده و تلاش برای یافتن مسئله ای پژوهشی برای آن ها  3)تعریف اهداف و سوالات پژوهشی بطور کلی و مبهم 4)اقدام به پژوهش بدون مطالعه تحقیقات گذشته 5) پژوهش درباره مسئله ای که مختص موقعیتی استثنایی است 6)کوتاهی در تدوین مسئله پژوهش بر اساس نظریات مناسب و مفاهیم موجود 7)عدم تشخیص محدودیت ها به صورت روشن و لحاظ نکردن آن ها در سوالات تحقیق 8)کوتاهی در تعیین روشن و صریح مفروضه های مسئله که حل مسئله برای دستیابی به آن هاست .

راهنمایی های ایزاک برای تحلیل مسئله بعنوان مرحله ای برای مهیا ساختن پژوهش :

1)مسائل جالب و مورد علاقه خود را انتخاب کنید . 2)حقایق مرتبط با مسئله را جمع آوری کنید . 3)برقراری ارتباط بین حقایق جمع آوری شده از طریق مشاهده 4)ترسیم نمودار همبستگی بین حقایق بعنوان کلیدی برای حل مسئله 5)پیشنهاد دادن فرضیه های بسیار و متعدد که می تواند علت مسئله باشند .6)تعیین ارتباط بین فرضیه های پیشنهادی از طریق مشاهده و تجزیه و تحلیل 7)ترسیم نمودار همبستگی بین فرضیه ها برای کسب بینش جهت حل مسئله .

 

ارزشیابی مسئله

اگر پاسخ به سوالات زیر مثبت باشد ، مسئله تحقیق مناسب است :

1)آیا مسئله بطور موثر در فرایند تحقیق حل می شود ؟ 2)آیا مسئله مهم است ؟ 3)آیا مسئله جدید است ؟ 4)آیا تحقیق در مورد مسئله امکان پذیر است ؟ یعنی داشتن : امکانات ، مهارت ، کسب داده ها ، امکانات مالی ، وقت ، شهامت و قدرت برای ادامه کار علی رغم موانع اجتماعی .

مشکل ترین مرحله تحقیق ، بیان یک مساله روشن ، دقیق و قابل اجراست که باید مسائل زیر را منتقل کند:

1)اهمیت مسئله  2)محدود کردن(تحدید مسئله) در یک حوزه تخصصی  3)اطلاعات کلی درباره تحقیقات انجام شده  4)چارچوبی برای ارائه نتایج تحقیق 5) تعیین دقیق و روشن مسئله 6) بیان مقدمه ی ورود به مسئله تحقیق 7) بیان گستردگی مسئله 8)بیان علل احتمالی بروز مسئله

* اهمیت مسئله یعنی منطق مطالعه و دلایل پژوهشگر برای انتخاب مسئله

* اهمیت مسئله قبل از گزاره های تحقیق (سوالات و فرضیه ها) ارائه می شود ، البته می تواند قبل یا بعد از بررسی پیشینه هم باشد

ویژگی های لازم برای مهم بودن مسئله تحقیق :

1) فراهم آوری دانش در یک زمینه خاص  2) کمک به تدوین نظریه  3) تعمیم نتایج تحقیقات قبلی (افزایش اعتبار بیرونی)  4) پیشبرد روش شناسی تحقیق 5) روشن سازی برخی از مسائل مهم روز

مسئله پژوهش

اولین قدم یا شروع هر پژوهش علمی تشخیص و بیان مسئله است . که این مرحله دشوارترین بخش پژوهش است .

وجود چالش ، مشکل و سئوال باعث می شود که پژوهشگر دست به تحقیق بزند . یعنی فرد حس کند که چیزی صحیح نیست یا احتیاج به توضیح دارد یا بین نتایج او با دیگران ناهماهنگی وجود دارد .این موارد احساس نارضایتی و عدم آرامش در پژوهشگر ایجاد می کند که نوعی محرک است .

منابع کمک کننده به تشخیص و بیان مسئله

1)ایجاد سئوال پژوهشی از طریق تجربه یا مشاهدات فرد   2)عدم مطابقت نتایج پژوهش های مختلف   3)نبود اطلاعات و خلا موجود در یک حوزه مشخص 4)تفسیر نتایج یک پژوهش 5)استنباط یک مسئله از نظریات و تئوری ها